الکل چگونه بر مغز و بدن تاثیر می‌گذارد؟

الکل یک ماده مضعف‌کننده سیستم عصبی مرکزی است که با کند کردن عملکرد مغز، باعث بروز اثرات کوتاه‌مدتی مانند تکلم نامفهوم، کاهش هماهنگی و اختلال حافظه می‌شود. اگر مصرف الکل به‌صورت مکرر و زیاد ادامه یابد، خطر وابستگی، ابتلا به بیماری‌ها، انواع سرطان و آسیب‌های طولانی‌مدت مغزی افزایش می‌یابد. هرچند علائم کوتاه‌مدت پس از هوشیاری برطرف می‌شوند، اما مصرف مداوم می‌تواند اثرات جدی و ماندگاری بر سلامت مغز و بدن داشته باشد. آگاهی از اثرات الکل بر سلامت می‌تواند در پیشگیری از آسیب‌های احتمالی آن مؤثر باشد.

اثرات الکل بر مغز

تأثیرات مخرب مصرف الکل بر مغز به عوامل گوناگونی وابسته است، از جمله:

  • وضعیت کلی سلامت فرد پیش از شروع مصرف الکل
  • وجود سابقه خانوادگی اعتیاد به الکل یا سایر مواد مخدر
  • میزان و دفعات مصرف الکل
  • مدت‌ زمانی که فرد به نوشیدن الکل ادامه داده است

مصرف زیاد الکل می‌تواند آسیب‌های جدی به عملکرد مغز و سلامت روان وارد کند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اختلال حافظه و خاموشی: حتی پس از نوشیدن مقادیر کم تا متوسط، برخی افراد ممکن است دچار مشکلات حافظه شوند.

انسفالوپاتی ورنیکه: این اختلال موقتی که در افراد مبتلا به سوءمصرف الکل دیده می‌شود، با عدم تعادل حرکتی، فلج عضلات کنترل‌کننده حرکات چشم و گیجی همراه است.

روان‌پریشی کورساکوف: حدود ۹۰ درصد از افرادی که دچار انسفالوپاتی ورنیکه می‌شوند، ممکن است به این بیماری مزمن مبتلا شوند که مشکلات جدی در حافظه و یادگیری ایجاد می‌کند.

علاوه بر این، مصرف مداوم و زیاد الکل باعث کند شدن فعالیت سیستم عصبی مرکزی می‌شود و می‌تواند در بلندمدت بر توانایی‌های شناختی و عملکرد حافظه تأثیر منفی بگذارد.

اثرات مصرف الکل بر مغز

اثرات الکل بر بدن

مصرف بیش از حد الکل می‌تواند هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت اثرات نامطلوبی بر بدن داشته باشد. برخی از این اثرات عبارتنداز:

آسیب به مغز: نوشیدن زیاد الکل می‌تواند باعث تغییر در ساختار مغز شده و عملکرد و ظاهر آن را تحت تأثیر قرار دهد.

افزایش احتمال حمله قلبی: افراد دچار سوءمصرف الکل ممکن است با مشکلاتی مانند فشار خون بالا، سکته مغزی، ضربان قلب نامنظم و ضعف عضله قلب (کاردیومیوپاتی) روبرو شوند.

بیماری‌های کبدی: مصرف طولانی‌مدت الکل می‌تواند موجب آسیب‌هایی مانند هپاتیت الکلی، سیروز، فیبروز و کبد چرب ناشی از الکل شود.

مشکلات پانکراس: مصرف مداوم الکل می‌تواند التهاب پانکراس (پانکراتیت) ایجاد کند که عملکرد طبیعی گوارش را مختل می‌کند.

تضعیف سیستم ایمنی: افرادی که به مصرف الکل وابسته هستند، اغلب با ضعف سیستم دفاعی بدن مواجه می‌شوند و در نتیجه، بیشتر در معرض بیماری‌ها و عفونت‌ها قرار دارند.

افزایش خطر سرطان: مصرف الکل با ریسک بالاتر ابتلا به انواعی از سرطان‌ها مانند سرطان روده بزرگ، مری، کبد، سر و گردن و سینه ارتباط دارد.

بارداری: نوشیدن الکل در دوران بارداری می‌تواند خطر ابتلای جنین به اختلال طیف الکل جنینی را افزایش دهد و بر رشد و سلامت نوزاد تأثیر منفی بگذارد.

اثرات مصرف الکل بر بدن

پیامدهای کوتاه‌مدت سوءمصرف الکل

بسیاری تصور می‌کنند که مصرف زیاد الکل (چهار نوشیدنی یا بیشتر برای زنان و پنج نوشیدنی یا بیشتر برای مردان) اگر به طور مداوم تکرار نشود، مشکلی برای سلامتی ایجاد نمی‌کند. اما این باور نادرست است. حتی یک بار نوشیدن بیش از حد الکل می‌تواند خطرات جدی به دنبال داشته باشد، از جمله:

  • حوادث رانندگی، زمین‌خوردگی یا سوختگی
  • مسمومیت الکلی
  • وقوع خشونت خانگی، تعرض جنسی یا قتل
  • افزایش احتمال مرده‌زایی یا سقط جنین در دوران بارداری

لازم نیست فرد به طور مداوم الکل مصرف کند تا دچار عواقب جدی سوءمصرف الکل شود؛ تنها یک بار زیاده‌روی می‌تواند پیامدهای خطرناکی به همراه داشته باشد.

مسمومیت با الکل یک وضعیت جدی و تهدیدکننده است که در صورت عدم درمان می‌تواند مرگبار باشد. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که مقدار زیادی الکل وارد بدن می‌شود و سیستم بدن قادر به پردازش آن نیست، در نتیجه الکل باعث مسمومیت می‌شود. مدت زمان اثرات مسمومیت الکلی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

  • جنسیت فرد
  • میزان مصرف الکل
  • درصد الکل موجود در نوشیدنی‌ها
  • شرایط فردی

در صورتی که احتمال می‌دهید خودتان یا فرد دیگری دچار مسمومیت با الکل شده‌اید، بسیار مهم است که بدون تأخیر به خدمات پزشکی مراجعه کنید.

عوارض مصرف الکل

عوارض بلندمدت سوءمصرف الکل

پیامدهای طولانی‌مدت مصرف بیش از حد الکل در افراد مختلف متفاوت است و به فاکتورهایی مانند وزن، جنسیت، مدت زمان درگیری با اختلال مصرف الکل، میزان مصرف و سایر شرایط سلامت جسمی بستگی دارد. به طور کلی، مصرف مداوم و زیاد الکل می‌تواند منجر به مشکلات زیر شود:

  • افزایش خطر ابتلا به انواعی از سرطان‌ها، مانند سرطان سینه، دهان، گلو، مری و روده بزرگ
  • بیماری‌های قلبی، آسیب‌های کبدی، سکته مغزی و فشار خون بالا
  • اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و دیگر مشکلات مربوط به سلامت روان
  • آسیب‌های اجتماعی از جمله افت روابط خانوادگی، دوری از دوستان و مشکلات شغلی
  • کاهش عملکرد ذهنی، ضعف حافظه، افت کارایی در محیط کار یا تحصیل و خطر زوال عقل
  • وابستگی به الکل و تجربه علائم ناخوشایند ترک در زمان قطع مصرف

این اثرات می‌توانند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهند و نیازمند توجه جدی هستند.

ترک اعتیاد به الکل

ترک اعتیاد به الکل

مصرف مداوم الکل می‌تواند به وابستگی منجر شده و در صورت قطع مصرف، فرد را با علائم ناخوشایند ترک و خماری روبرو کند. به همین دلیل، ترک الکل نیازمند کمک متخصصان باتجربه و روان‌پزشکان حرفه‌ای است تا فرد تحت نظر یک تیم درمانی متخصص و در محیطی امن و مجهز، فرآیند ترک را با حفظ سلامت جسم و روان پشت سر بگذارد.

قطع مصرف الکل باید طبق اصول علمی و به‌صورت کنترل‌شده انجام شود، چرا که ترک ناگهانی و بدون نظارت می‌تواند با عوارض جدی همراه باشد که مدیریت آن در منزل یا به‌تنهایی امکان‌پذیر نیست.

مراجعه سریع به پزشک متخصص یکی از بهترین تصمیم‌ها در مسیر درمان است. پذیرش مشکل و اقدام برای درمان، اولین و مهم‌ترین گام برای رسیدن به بهبودی به حساب می‌آید. تحقیقات نشان می‌دهد که قطع کامل مصرف الکل با پشتیبانی خانواده، دوستان و تیم درمانی، مؤثرترین روش برای ترک موفق است.

کلینیک روانپزشکی و ترک اعتیاد دی با بیش از دو دهه سابقه درخشان در زمینه ترک انواع مواد مخدر، به صورت بیست و چهار ساعته پذیرای بیماران گرامی می‌باشد.