ویپینگ چیست؟ ویپینگ (Vaping) به استفاده از سیگار الکترونیکی، ویپ، پاد، قلم ویپ و دستگاه‌های مشابه گفته می‌شود. این دستگاه‌ها یک مایع را گرم می‌کنند و آئروسلی تولید می‌کنند که فرد آن را وارد ریه‌های خود می‌کند.
استفاده از اصطلاح «بخار ویپ» رایج است، اما از نظر علمی آنچه فرد استنشاق می‌کند صرفاً بخار آب نیست. آئروسل ویپ می‌تواند حاوی نیکوتین، ذرات بسیار ریز، ترکیبات آلی فرّار، فلزاتی مانند نیکل، قلع و سرب و بعضی مواد شیمیایی بالقوه مضر باشد.
بسیاری از افراد، به‌خصوص نوجوانان و جوانان، ممکن است ویپ را نسبت به سیگار بی‌خطر تصور کنند. این تصور دقیق نیست.
اگرچه آئروسل بسیاری از سیگارهای الکترونیکی به‌طور کلی مواد سمی کمتری از دود سیگار معمولی دارد، کم‌خطرتر بودن در مقایسه با سیگار به معنای بی‌خطر بودن نیست.
یکی از مهم‌ترین مشکلات ویپ، وجود نیکوتین و احتمال ایجاد وابستگی است. بیشتر سیگارهای الکترونیکی حاوی نیکوتین هستند و حتی در برخی محصولاتی که به‌عنوان بدون نیکوتین معرفی شده‌اند، نیکوتین شناسایی شده است.
سیگارهای الکترونیکی به جای سوزاندن تنباکو، معمولاً یک مایع موسوم به E-liquid یا Vape Juice را گرم می‌کنند.
این مایع می‌تواند شامل موادی مانند:
نیکوتین؛
پروپیلن گلیکول؛
گلیسرین گیاهی؛
طعم‌دهنده‌ها؛
و ترکیبات دیگر
باشد.
با گرم شدن این مایع، آئروسل ایجاد می‌شود و مصرف‌کننده آن را استنشاق می‌کند.
ظاهر دستگاه‌های ویپ نیز بسیار متنوع است. برخی شبیه سیگار، برخی شبیه قلم، فلش USB یا وسایل الکترونیکی کوچک هستند و مدل‌های یک‌بارمصرف نیز بسیار رایج شده‌اند.
خیر.
یکی از مهم‌ترین باورهای اشتباه درباره سیگارهای الکترونیکی این است که فرد صرفاً «بخار آب طعم‌دار» وارد ریه‌های خود می‌کند.
CDC به‌صراحت اعلام می‌کند آئروسل سیگار الکترونیکی بخار آب بی‌ضرر نیست. در آن ممکن است نیکوتین، فلزات سنگین، ترکیبات آلی فرّار، ذرات بسیار ریز و مواد سرطان‌زا وجود داشته باشند.
ترکیب دقیق آئروسل به نوع دستگاه، مایع مصرف‌شده، دمای المنت و نحوه استفاده بستگی دارد.
بنابراین نمی‌توان گفت تمام دستگاه‌ها یا مایعات ویپ دقیقاً خطر یکسانی دارند.
نیکوتین ماده اصلی ایجادکننده وابستگی در بسیاری از محصولات دخانی و ویپ است.
نیکوتین به سرعت بر سیستم پاداش مغز تأثیر می‌گذارد و می‌تواند باعث آزاد شدن دوپامین شود. استفاده مکرر باعث می‌شود مغز به حضور نیکوتین عادت کند و فرد هنگام کاهش یا قطع مصرف دچار ولع و علائم ترک شود.
وابستگی به نیکوتین ممکن است باعث شود فرد حتی زمانی که تصمیم به ترک گرفته است، بارها دوباره به ویپ برگردد.
برای مطالعه بیشتر درباره این ماده می‌توانید صفحه نیکوتین سایت را به این بخش لینک کنید.
مصرف نیکوتین برای کودکان، نوجوانان و جوانان نگرانی بیشتری ایجاد می‌کند.
مغز انسان تا حدود اواسط دهه بیست زندگی همچنان در حال رشد و تکامل است. مصرف نیکوتین در نوجوانی می‌تواند روی بخش‌هایی از مغز که در توجه، یادگیری، خلق‌وخو و کنترل تکانه نقش دارند اثر منفی بگذارد.
همچنین نوجوانان ممکن است نسبت به اثرات اعتیادآور نیکوتین حساس‌تر باشند و نشانه‌های وابستگی حتی پیش از مصرف روزانه ظاهر شوند.
به همین دلیل استفاده از ویپ برای نوجوانان و جوانانی که مصرف‌کننده دخانیات نیستند توصیه نمی‌شود.
مقایسه ویپ با سیگار نیازمند دقت است.
دود سیگار حاصل از سوختن تنباکو حاوی هزاران ماده شیمیایی است و محصولات احتراقی از زیان‌آورترین اشکال مصرف دخانیات محسوب می‌شوند.
آئروسل ویپ معمولاً تعداد کمتری از برخی ترکیبات سمی موجود در دود سیگار را دارد. به همین دلیل برای یک بزرگسال سیگاری که نمی‌تواند مصرف سیگار را قطع کند، جایگزینی کامل سیگار با محصول غیرقابل‌احتراق ممکن است مواجهه او با بسیاری از مواد سمی دود سیگار را کاهش دهد.
اما سه نکته بسیار مهم وجود دارد:
اول اینکه ویپ بدون خطر نیست.
دوم اینکه فردی که اصلاً سیگار یا دخانیات مصرف نمی‌کند نباید برای اولین بار ویپ را شروع کند.
سوم اینکه استفاده هم‌زمان از سیگار و ویپ یا Dual Use راه مناسبی برای محافظت از سلامت نیست و ممکن است مواجهه با مواد سمی و مشکلات تنفسی را افزایش دهد.
برخی افراد از ویپ برای کنار گذاشتن سیگار استفاده می‌کنند، اما باید میان کاهش آسیب و درمان استاندارد ترک سیگار تفاوت قائل شد.
در ایالات متحده، سیگارهای الکترونیکی به‌عنوان داروی ترک سیگار توسط FDA تأیید نشده‌اند، هرچند برخی محصولات مجوز بازاریابی دریافت کرده‌اند.
برای ترک وابستگی به نیکوتین، روش‌های استاندارد مانند مشاوره و در افراد مناسب داروهای ترک سیگار یا درمان جایگزینی نیکوتین می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند.
برای اطلاعات بیشتر، می‌توانید در این بخش به صفحه ترک سیگار سایت لینک داخلی بدهید.
ریه برای استنشاق هوای پاک طراحی شده است و ورود مکرر آئروسل‌های شیمیایی می‌تواند باعث تحریک راه‌های هوایی شود.
آئروسل بعضی محصولات ویپ ممکن است حاوی:
ذرات بسیار ریز؛
ترکیبات آلی فرّار؛
فلزات سنگین مانند نیکل، قلع و سرب؛
مواد سرطان‌زا؛
و برخی طعم‌دهنده‌های بالقوه آسیب‌رسان در صورت استنشاق
باشد.
دانشمندان هنوز در حال بررسی پیامدهای طولانی‌مدت مصرف ویپ هستند و به همین دلیل نمی‌توان گفت تمام خطرات چندین دهه مصرف مداوم این محصولات کاملاً شناخته شده‌اند.
در سال ۲۰۱۹ موارد زیادی از آسیب شدید ریوی مرتبط با محصولات ویپ در آمریکا گزارش شد که با نام EVALI شناخته شد.
در بررسی‌های CDC، ارتباط مهمی میان این شیوع و ویتامین E acetate موجود در برخی محصولات ویپ حاوی THC مشاهده شد.
این نکته مهم است زیرا گاهی EVALI به اشتباه به تمام انواع ویپ نیکوتینی نسبت داده می‌شود.
شیوع سال ۲۰۱۹ به‌طور ویژه با محصولات THC و به‌خصوص محصولات غیررسمی و حاوی ویتامین E acetate ارتباط داشت، هرچند تحقیقات آن دوره عوامل دیگر را نیز بررسی کردند.
نیکوتین می‌تواند به‌طور موقت ضربان قلب و فشار خون را افزایش دهد و سیستم عصبی سمپاتیک را تحریک کند.
از سوی دیگر، آئروسل ویپ حاوی ترکیبات دیگری نیز هست که اثرات قلبی و عروقی آنها همچنان در حال بررسی است.
بنابراین ویپ را نباید محصولی خنثی برای قلب و عروق تلقی کرد، خصوصاً در افرادی که بیماری قلبی یا عوامل خطر دیگر دارند.
آئروسل ویپ با بافت‌های دهان و لثه نیز تماس مستقیم دارد.
خشکی دهان، تغییر محیط میکروبی دهان و تحریک بافت‌های دهانی از موضوعاتی هستند که در تحقیقات مربوط به مصرف سیگار الکترونیکی بررسی شده‌اند.
همچنین نیکوتین می‌تواند روی عروق و جریان خون بافت‌ها اثر بگذارد.
به همین دلیل رعایت بهداشت دهان و مراجعه منظم به دندانپزشک در مصرف‌کنندگان دخانیات و ویپ اهمیت دارد.
برای پاسخ قطعی درباره میزان خطر سرطان ناشی از ده‌ها سال مصرف ویپ هنوز داده‌های طولانی‌مدت مشابه سیگار در اختیار نداریم؛ زیرا این محصولات نسبتاً جدیدتر هستند.
اما CDC تأکید می‌کند آئروسل بعضی سیگارهای الکترونیکی می‌تواند حاوی مواد شیمیایی سرطان‌زا باشد.
بنابراین نبود اطلاعات چند دهه‌ای نباید با اثبات بی‌خطر بودن اشتباه گرفته شود.
رابطه نیکوتین، ویپ و سلامت روان پیچیده است.
بعضی افراد هنگام استرس، اضطراب یا ناراحتی روانی به نیکوتین روی می‌آورند و ممکن است احساس کنند مصرف ویپ برای مدت کوتاهی آنها را آرام می‌کند.
اما وابستگی به نیکوتین باعث می‌شود هنگام پایین آمدن سطح نیکوتین، علائمی مانند اضطراب، تحریک‌پذیری، بی‌قراری یا افت خلق ایجاد شود.
مصرف مجدد این علائم را موقتاً کاهش می‌دهد و فرد ممکن است تصور کند ویپ اضطراب او را درمان کرده است؛ در حالی که بخشی از این آرامش در واقع برطرف شدن موقت علائم ترک نیکوتین است.
CDC ارتباط میان مصرف ویپ در جوانان و برخی علائم سلامت روان را گزارش کرده است، اما درباره علت و معلول بودن این ارتباط هنوز تحقیقات ادامه دارد.
برخی نشانه‌ها می‌توانند نشان دهند فرد به نیکوتین موجود در ویپ وابسته شده است:
میل شدید و مکرر به ویپ؛
مشکل در کنترل مقدار مصرف؛
استفاده بلافاصله پس از بیدار شدن؛
اضطراب یا تحریک‌پذیری هنگام در دسترس نبودن ویپ؛
ادامه مصرف با وجود تصمیم برای ترک؛
تلاش‌های ناموفق متعدد برای ترک؛
اختلال تمرکز هنگام عدم مصرف؛
صرف زمان زیاد برای استفاده از ویپ.
وجود این نشانه‌ها می‌تواند نشان‌دهنده وابستگی به نیکوتین باشد.
زمانی که فرد وابسته به نیکوتین مصرف را قطع می‌کند، مغز و بدن باید به نبود نیکوتین عادت کنند.
علائم ترک ممکن است شامل:
ولع شدید؛
تحریک‌پذیری؛
بی‌قراری؛
اضطراب؛
افت خلق؛
سردرد؛
مشکل تمرکز؛
افزایش اشتها؛
خستگی؛
اختلال خواب
باشند.
شدت این علائم در افراد متفاوت است و معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کند.
ترک ویپ معمولاً زمانی موفق‌تر است که فرد فقط روی اراده تکیه نکند و یک برنامه مشخص داشته باشد.
دلایل خود را برای ترک یادداشت کنید.
این دلایل ممکن است شامل سلامت، کاهش هزینه، بهبود ورزش و تنفس، کاهش وابستگی یا کنترل بیشتر زندگی باشند.
وقتی ولع مصرف ایجاد می‌شود، مرور این دلایل می‌تواند کمک‌کننده باشد.
بررسی کنید چه موقعیت‌هایی شما را به سمت ویپ می‌برند.
ممکن است محرک‌ها شامل:
استرس؛
رانندگی؛
نوشیدن قهوه؛
مهمانی؛
دوستان مصرف‌کننده؛
تنهایی؛
خستگی؛
یا دیدن دستگاه ویپ
باشند.
شناخت محرک‌ها امکان برنامه‌ریزی برای مقابله با آنها را فراهم می‌کند.
دستگاه، پادها، مایع ویپ و لوازم جانبی را از محیط خود خارج کنید.
از افرادی که در اطراف شما ویپ می‌کنند بخواهید مدتی در حضور شما مصرف نکنند.
ولع معمولاً دائمی نیست و شدت آن تغییر می‌کند.
هنگام ایجاد وسوسه می‌توانید:
چند دقیقه پیاده‌روی کنید؛
آب بنوشید؛
آدامس بدون قند بجوید؛
تنفس عمیق انجام دهید؛
محیط را تغییر دهید؛
با فردی که از تصمیم شما حمایت می‌کند تماس بگیرید.
به خانواده و دوستان اطلاع دهید که قصد ترک دارید.
حمایت اجتماعی می‌تواند کنترل موقعیت‌های وسوسه‌انگیز را آسان‌تر کند.
داروهایی مانند درمان جایگزینی نیکوتین، وارنیکلین و بوپروپیون برای ترک سیگار استفاده می‌شوند.
این داروها به‌طور اختصاصی توسط FDA برای ترک ویپ تأیید نشده‌اند، اما در فردی که برای ترک ویپ مشکل دارد پزشک می‌تواند شرایط را ارزیابی کرده و درباره گزینه‌های مناسب تصمیم بگیرد.
یک بار مصرف مجدد به این معنا نیست که کل برنامه ترک شکست خورده است.
به جای کنار گذاشتن برنامه، بهتر است بررسی کنید چه عاملی باعث مصرف مجدد شد.
آیا استرس بود؟
حضور دوستان؟
الکل؟
دسترسی آسان به ویپ؟
یا شدت علائم ترک؟
شناسایی علت لغزش می‌تواند برنامه دفعه بعد را قوی‌تر کند.
در نوجوانان، کمک گرفتن از والدین، پزشک، مشاور یا یک فرد مورد اعتماد می‌تواند بسیار مهم باشد.
منابع تخصصی ترک نیکوتین برای نوجوانان نیز وجود دارند که بر شناسایی محرک‌ها، برنامه ترک، مدیریت ولع و حمایت اجتماعی تمرکز دارند.
همچنین اگر نوجوان برای کنترل اضطراب، افسردگی یا استرس از ویپ استفاده می‌کند، بهتر است خود مشکل روان‌شناختی نیز جداگانه بررسی شود.
ویپینگ به استنشاق آئروسل تولیدشده توسط سیگارهای الکترونیکی و دستگاه‌های مشابه گفته می‌شود.
این آئروسل صرفاً بخار آب نیست و می‌تواند حاوی نیکوتین و مواد بالقوه مضر دیگری باشد.
اگرچه ویپ به‌طور کلی برخی مواد سمی حاصل از سوختن تنباکو را ندارد و برای بزرگسال سیگاری، جایگزینی کامل ممکن است مواجهه با تعدادی از مواد شیمیایی دود سیگار را کاهش دهد، ویپینگ بدون خطر نیست.
برای نوجوانان، جوانان، زنان باردار و افرادی که اصلاً از محصولات دخانی استفاده نمی‌کنند، شروع ویپ توصیه نمی‌شود.
یکی از مهم‌ترین مشکلات ویپ وابستگی به نیکوتین است.
خوشبختانه وابستگی به نیکوتین قابل درمان است و برنامه‌ریزی، شناسایی محرک‌ها، حمایت اطرافیان و در صورت نیاز کمک تخصصی می‌تواند احتمال موفقیت در ترک را افزایش دهد.
آئروسل ویپ معمولاً مواد سمی کمتری از دود سیگار احتراقی دارد، اما ویپ بی‌خطر نیست. برای فرد غیرسیگاری، شروع ویپ توصیه نمی‌شود.
بیشتر محصولات ویپ حاوی نیکوتین هستند و حتی برخی محصولات با برچسب بدون نیکوتین ممکن است حاوی آن باشند.
اگر محصول حاوی نیکوتین باشد، می‌تواند وابستگی ایجاد کند. نیکوتین ماده‌ای بسیار اعتیادآور است.
ولع، تحریک‌پذیری، اضطراب، سردرد، افزایش اشتها، اختلال تمرکز و مشکلات خواب از علائم رایج ترک نیکوتین هستند.
آئروسل ویپ می‌تواند حاوی موادی باشد که ریه را تحریک می‌کنند یا بالقوه آسیب‌رسان هستند. اثرات طولانی‌مدت مصرف هنوز به‌طور کامل شناخته نشده‌اند.
نیکوتین می‌تواند روی مغز در حال رشد نوجوانان اثر بگذارد و خطر وابستگی در این گروه اهمیت ویژه‌ای دارد.
داروهای ترک نیکوتین برای ترک سیگار وجود دارند، اما FDA آنها را به‌طور اختصاصی برای ترک ویپ تأیید نکرده است. پزشک می‌تواند در صورت نیاز درباره استفاده مناسب از این درمان‌ها تصمیم بگیرد.
