نفس شیطان (Devil’s Breath) که نام علمی آن اسکوپولامین یا هیوسین است، یک ماده قوی با منشأ گیاهی است که از گلهای درختچهای به نام داتورا و بروگمانسیا (معروف به درخت بوراچرو) استخراج میشود.
این گیاه که به دلیل گلهای بزرگ و شیپوری شکل خود با نام «شیپور فرشته» شناخته میشود، اصالتاً بومی مناطق آمریکای جنوبی است، اما بهدلیل ظاهر زیبا و نگهداری آسان، بهعنوان گیاه زینتی در آمریکا و بسیاری از کشورهای دیگر نیز پرورش داده میشود.
با وجود ظاهر فریبندهاش، شیپور فرشته حاوی ترکیبات شیمیایی خطرناکی مانند آتروپین، هیوسیامین و اسکوپولامین است. این مواد بیشتر در ریشهها و دانههای گیاه تجمع دارند، اما مصرف قسمتهای دیگر گیاه مانند گلهای تازه، برگهای خشک یا دمنوش آن نیز میتواند عوارض جدی و خطرناکی ایجاد کند. به همین دلیل، برخی افراد بهویژه جوانان، بهدنبال استفاده از آن برای تجربه اثرات توهمزا و روانگردان هستند.
اسکوپولامین از دیرباز به دلیل تأثیرات قوی خود بر سیستم عصبی شناخته شده و مورد توجه بوده است. در گذشته، در طب سنتی برخی جوامع، این ماده در مراسم مذهبی و آیینی و همچنین برای درمان برخی بیماریها به کار میرفت. بومیان آمریکای جنوبی صدها سال است که از این گیاه در مناسبات معنوی بهره میبرند.
این ترکیب با خاصیت آنتیکولینرژیکی که دارد، سالها در پزشکی کاربرد داشته، اما همین گیاه میتواند به یکی از خطرناکترین مواد مخدر دنیا نیز تبدیل شود، چرا که اثرات توهمزا و تسلطزدا دارد و بستر سوءاستفاده را فراهم میکند.
مصرف اسکوپولامین باعث میشود فرد دچار حالتهایی مانند تلقینپذیری بالا و فراموشی شود، بهگونهای که مجرمان میتوانند از این وضعیت برای سرقت یا آزار جنسی سوءاستفاده کنند.
مشکل اصلی این ماده این است که معمولاً بدون رنگ، بو و طعم مشخص است؛ بنابراین اضافه کردن آن به نوشیدنی، غذا یا حتی پاشیدن روی دستمال، بهراحتی و بدون جلب توجه امکانپذیر است و قربانی متوجه مصرف آن نمیشود. به همین دلیل، افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات این ماده و اطلاعرسانی گسترده درخصوص پیامدهای آن از اهمیت بالایی برخوردار است.
راههای گوناگونی برای مصرف ماده مخدر نفس شیطان وجود دارد که رایجترین آنها عبارتنداز:
مصرف خوراکی از طریق بذر گیاه: برخی افراد برای تجربه اثرات توهمزا، بذرهای گیاه نفس شیطان را میجوند یا میبلعند. با این حال، میزان دقیق دوز قابل کنترل نیست و همین موضوع خطر مسمومیت شدید را بهدنبال دارد.
استنشاقی: پودر بسیار ریز و سبک این ماده میتواند در هوا پراکنده شود و فرد بهصورت ناخواسته و بدون اطلاع آن را تنفس کند. این روش بیشتر در جرایمی مثل سرقت و آدمربایی کاربرد دارد.
تماس پوستی: گاهی اسکوپولامین را روی اشیایی مانند دستمال یا کارت ویزیت میریزند و این ماده از طریق پوست یا غشاهای مخاطی جذب بدن میشود.
تزریقی: در موارد نادر، اسکوپولامین بهصورت آمپول یا تزریق وریدی مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
افرادی که از اسکوپولامین یا گیاه فرشته استفاده میکنند، ممکن است با عوارض جانبی مختلفی روبهرو شوند. این عوارض شامل اثرات فیزیکی و روانی مختلف هستند که میتوانند فرد را در شرایط خطرناک قرار دهند.
نفس شیطان بلافاصله پس از مصرف، میتواند تاثیرات شدید و سریعی بر بدن و ذهن بگذارد. این علائم معمولاً طی چند دقیقه تا چند ساعت بعد از مصرف ظاهر میشوند و شامل اثرات فیزیکی از جمله:
و اثرات روانی و مغزی از جمله:
در صورتی که اسکوپولامین در دوزهای بالا یا به صورت سوءمصرف استفاده شود، میتواند عوارض جدی و کشندهای ایجاد کند، از جمله:
اگرچه اسکوپولامین اعتیاد فیزیکی شدیدی ایجاد نمیکند، اما میتواند وابستگی روانی ایجاد کرده و اثرات طولانیمدتی بر فرد بگذارد. این اثرات شامل موارد زیر است: